ปัญหาของพืช A–Z
โรค อาการ และแมลงศัตรูพืชที่พบบ่อยในไม้ประดับในบ้านและพืชสวน — วิธีสังเกตแต่ละปัญหาและวิธีรับมือ
อาการ
การรดน้ำมากเกินไปหรือน้อยเกินไป
ทั้งสองสาเหตุทำให้ใบเหลืองและเหี่ยว แต่แยกได้จากความชื้นในดิน เนื้อใบ (นิ่มหรือกรอบ) และใบที่เริ่มมีอาการก่อน
จุดสีขาวบนใบไม้
ราแป้ง เพลี้ยแป้ง คราบแร่ธาตุจากน้ำกระด้าง หรืออาการบวมน้ำ แยกได้จากเนื้อสัมผัสและตำแหน่งที่พบ
จุดสีน้ำตาลบนใบ
อาจเกิดจากเชื้อราที่ใบ แดดเผา ปุ๋ยไหม้ ความเสียหายจากอากาศเย็น หรือแมลง โดยดูลักษณะ ขอบ และตำแหน่งเพื่อแยกสาเหตุ
ใบตกหรือเหี่ยว
ดินแห้งร่วมกับอาการเหี่ยวมักเกิดจากขาดน้ำ ดินแฉะมักเกิดจากรากเน่า ส่วนใบตกฉับพลันหลังย้ายที่คืออาการช็อก
ใบม้วนงอ
ใบม้วนเข้าด้านในเพราะขาดน้ำ อากาศร้อน หรือแมลง ส่วนใบม้วนลงเกิดจากรดน้ำมาก อากาศเย็น หรือรากมีปัญหา
ใบไม้ร่วง
ใบร่วงจากการช็อก การเปลี่ยนแสง การให้น้ำมากหรือน้อย ลมโกรก หรือแมลงศัตรูพืช โดยสีเขียวกับสีเหลืองช่วยแยกสาเหตุได้
ใบเหนียว
มูลหวานจากแมลงดูดน้ำเลี้ยง เช่น เพลี้ยหอย เพลี้ยอ่อน เพลี้ยแป้ง และแมลงหวี่ขาว หรืออาจเป็นหยดน้ำจากการคายน้ำ ตรวจใต้ใบก่อน
ใบเหลือง
7 สาเหตุ ได้แก่ รดน้ำมากไป รดน้ำน้อยไป แสง ธาตุอาหาร รากเน่า แดดเผา และใบแก่ตามธรรมชาติ ใบที่เหลืองก่อนจะช่วยบอกสาเหตุ
ปลายใบเป็นสีน้ำตาล
อาจเกิดจากความชื้นต่ำ ฟลูออไรด์หรือเกลือสะสม รดน้ำน้อยเกินไป ปุ๋ยไหม้ หรือความเครียดจากความร้อน ลักษณะรอยสีน้ำตาลช่วยจำกัดสาเหตุให้แคบลง
แมลงศัตรูพืช
เพลี้ยแป้ง
แมลงตัวเล็กสีขาวคล้ายปุยสำลีตามซอกใบและลำต้น ดูดน้ำเลี้ยงและทิ้งน้ำหวานเหนียวไว้
เพลี้ยไฟ
แมลงเรียวยาวขนาด 1–2 มม. ที่ขูดผิวใบและดูดกินเซลล์ ทำให้เกิดรอยสีเงินและจุดดำจากมูลแมลง
เพลี้ยหอย
ตุ่มสีน้ำตาลหรือสีแทนที่ไม่เคลื่อนไหวตามลำต้นและใต้ใบ อาจเป็นเพลี้ยหอยชนิดมีเกราะหรือชนิดอ่อนที่ขับถ่ายมูลน้ำหวานเหนียว
เพลี้ยอ่อน
แมลงตัวนิ่มสีเขียว ดำ หรือขาว เกาะรวมกันบนยอดอ่อน ทำให้ใบหงิกและมีคราบเหนียว
แมลงหวี่เชื้อรา
แมลงวันตัวเล็กสีดำบินวนเหนือหน้าดิน ตัวอ่อนกัดกินรากในวัสดุปลูกที่ชื้นแฉะตลอดเวลา
ไรแดง
ไรขนาดจิ๋ว (*Tetranychus urticae*) ที่ดูดกินใบจนเป็นจุดด่างและสร้างใยบาง ๆ ชอบอากาศอุ่นและแห้ง
โรค
รากเน่า
รากสีน้ำตาลหรือดำเละจากดินแฉะน้ำขัง (*Pythium*, *Phytophthora*, *Fusarium*); ใบเหลืองและเหี่ยวทั้งที่ดินยังเปียก
โรคใบจุด
จุดจากเชื้อราหรือแบคทีเรียที่มีขอบเข้มหรือวงเหลือง แพร่กระจายผ่านน้ำกระเด็นและใบที่เปียกชื้น
โรคราแป้ง
คราบสีขาวคล้ายแป้งบนผิวใบ เกิดจากเชื้อราในอันดับ *Erysiphales* เช็ดออกได้ด้วยนิ้วมือ และแพร่กระจายผ่านสปอร์ในอากาศ
คู่มือพืช
จุดสีน้ำตาลบนไทรใบสัก
จุดคล้ำที่ลามจากกลางใบหมายถึงรากเน่า จุดกรอบตามขอบใบเกิดจากขาดน้ำหรืออากาศแห้ง ส่วนใบไหม้แดดจะมีสีซีด
ใบพลูด่างเหลือง
สาเหตุหลักคือรดน้ำมากเกินไป รองลงมาคือแสงน้อย กระถางแน่นราก และลมเย็น พลูด่างทนขาดน้ำได้ดีกว่ารากแฉะ
ใบมอนสเตอร่าเหลือง
มักเกิดจากรดน้ำมากเกินไปหรือแสงน้อย แต่อาจเป็นการทิ้งใบแก่ที่สุดตามธรรมชาติ การขาดธาตุอาหาร หรือแมลงศัตรูพืช
ใบลิ้นมังกรนิ่มแฉะ
ใบที่นิ่ม ย่น หรือพับล้ม มักเน่าจากน้ำมากเกินไปหรืออากาศหนาว ให้ตัดกลับจนถึงเนื้อเยื่อที่แข็ง แล้วเปลี่ยนกระถางด้วยดินแห้ง
ลิลลี่สันติภาพเหี่ยว
อาการเหี่ยวจากการขาดน้ำมักฟื้นภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังรดน้ำ แต่ถ้าดินแฉะแล้วยังเหี่ยว อาจเป็นสัญญาณรากเน่า
